Աճը փաստ է․ սեպտեմբերին կանխատեսված աճ՝ 38%, փաստացի աճը՝ 45.1%

2026 թվականի սեպտեմբերին ՀՀ առաջնային շուկայում գնման իրավունքի գործարքներն աճել են 45.1%-ով

2026 թվականի սեպտեմբերին Հայաստանում գրանցվել է գնման իրավունքի 1,892 գործարք՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 1,304-ի դիմաց։ Տարեկան աճը կազմել է 45.1%։ RED Invest Group-ի կանխատեսմամբ՝ սեպտեմբերին սպասվում էր 38% աճ կամ 1,800 գործարք։ Փաստացի արդյունքը կանխատեսվածից բարձր է եղել 92 գործարքով, իսկ տարեկան աճը՝ 7.1 տոկոսային կետով։

Հիմնական ցուցանիշները

• 2026 թվականի սեպտեմբերին՝ 1,892 գործարք։
• 2025 թվականի սեպտեմբերի համեմատ աճը՝ 45.1%։
• RED Invest Group-ի կանխատեսած աճը՝ 38%։
• Փաստացի ցուցանիշը կանխատեսվածից բարձր է եղել 92 գործարքով կամ 5.1%-ով։
• Օգոստոսի համեմատ սեպտեմբերյան ցուցանիշը նվազել է 7.0%-ով։

Ամսական շարժը և սեպտեմբերյան պատկերը

2026 թվականի ընթացքում գնման իրավունքի գործարքների թիվը ամիս առ ամիս միատեսակ չի աճել։ Ապրիլին գրանցվել էր 2,153 գործարք, մայիսին՝ 1,555, հունիսին՝ 1,588, հուլիսին՝ 2,080, օգոստոսին՝ 2,035, իսկ սեպտեմբերին՝ 1,892։ Սեպտեմբերյան ցուցանիշը նվազել է ամռան ամիսների համեմատ, բայց զգալիորեն գերազանցել է 2025 թվականի նույն ամսվա մակարդակը։

Այս համադրությունը կարևոր է շուկայի պատկերը ճիշտ մեկնաբանելու համար․ մեկ ամսվա նվազումը ինքնին չի նշանակում, որ տարեկան աճի միտումը վերացել է։ Սեպտեմբերին գրանցված գործարքների թիվը միաժամանակ նվազել է օգոստոսի համեմատ, գերազանցել է RED Invest Group-ի կանխատեսումը և եղել 45.1%-ով բարձր 2025 թվականի սեպտեմբերի ցուցանիշից։

Հայաստանում գնման իրավունքի գործարքների ամսական բաշխվածությունը, 2025–2026 թվականներ։ Գրաֆիկում համադրված են 2025 թվականի փաստացի տվյալները, 2026 թվականի կանխատեսումները և 2026 թվականի փաստացի ցուցանիշները։

Շուկայի վրա ազդող համատեքստը

Գնման իրավունքի գործարքների ամսական թիվը կարող է արտացոլել մի քանի գործընթացների համադրություն՝ նոր բնակարանների առաջարկ, նախագծերի վաճառքի փուլ, կառուցապատողների վճարման պայմաններ, գնորդների ֆինանսավորման հնարավորություններ և տարբեր տարածքների գրավչություն։ Երկարաժամկետ կամ փուլային վճարումները որոշ գնորդների համար կարող են ընդլայնել բնակարան ձեռք բերելու հնարավորությունը։ Նոր նախագծերի առկայությունն ու դրանց գին-որակ հարաբերակցությունն էլ կարող են ազդել գնորդների ընտրության վրա։ Այս գործոնների ազդեցությունը սեպտեմբերյան գործարքների թվի վրա առանձին չափված չէ, ուստի դրանք դիտարկվում են որպես շուկայի համատեքստ, ոչ թե հաստատված պատճառներ։

Եկամտային հարկի վերադարձի ծրագրի տարածքային սահմանափակումները ևս համատեքստ են շուկան դիտարկելիս։ ՀՀ հարկային օրենսգրքի 160-րդ հոդվածով Երևանում ծրագրի կիրառության դադարեցումը սահմանվել է տարբեր տարածքների համար տարբեր ժամկետներով։ Մարզերում սահմանված է փուլային դադարեցում՝ Արագածոտնի, Արարատի, Արմավիրի և Կոտայքի մարզերում՝ 2027 թվականից հետո ստացված հիփոթեքային վարկերի մասով, իսկ մյուս մարզերում՝ 2029 թվականից հետո ստացված վարկերի մասով՝ սահմանային բնակավայրերի բացառություններով։ Տարածքային այս տարբերությունները կարող են հաշվի առնվել գնորդների ընտրությունն ուսումնասիրելիս, սակայն գործարքների ընդհանուր թիվը միայնակ չի ցույց տալիս ծրագրի ազդեցության չափը։

Միջոցառումների օրացույցը ևս լրացուցիչ համատեքստ է տալիս։ 2025 թվականին TOON EXPO-ն անցկացվել էր սեպտեմբերի 5–7-ը, իսկ 2026 թվականի երկրորդ ցուցահանդեսը նախատեսված է նոյեմբերի 13–15-ին։ Այս տարբերությունը պետք է հաշվի առնել երկու սեպտեմբերների համեմատության ժամանակ։ Միևնույն ժամանակ տվյալները թույլ չեն տալիս առանձին չափել ցուցահանդեսի ազդեցությունը գնման իրավունքի գործարքների ամսական թվի վրա։

2026 թվականի առաջին ինը ամիսների արդյունքները

2026 թվականի հունվարից սեպտեմբեր Հայաստանում գրանցվել է գնման իրավունքի 15,043 գործարք։ 2025 թվականի նույն ժամանակահատվածում գրանցվել էր 6,948 գործարք։ Առաջին ինը ամիսների ցուցանիշը տարեկան կտրվածքով աճել է 116.5%-ով։

Նույն ժամանակահատվածի 2026 թվականի կանխատեսումների հանրագումարը կազմել է 14,350 գործարք։ Փաստացի արդյունքը գերազանցել է այն 693 գործարքով կամ 4.8%-ով։ Այս կուտակային համեմատությունը լրացնում է սեպտեմբերի պատկերը․ առանձին ամիսների ցուցանիշները տատանվել են, սակայն հունվար–սեպտեմբեր ընդհանուր արդյունքը բարձր է եղել կանխատեսումների հանրագումարից։

Եզրակացություն

2026 թվականի սեպտեմբերին գնման իրավունքի գործարքների թիվը նվազել է օգոստոսի համեմատ, սակայն գերազանցել է 2025 թվականի սեպտեմբերի ցուցանիշն ու RED Invest Group-ի կանխատեսումը։ Առաջին ինը ամիսների կուտակային արդյունքը նույնպես բարձր է եղել նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի ցուցանիշից և կանխատեսումների հանրագումարից։ Գործարքների քանակը ցույց է տալիս շուկայի ակտիվության փոփոխությունը, բայց ինքնին չի բացատրում դրա առանձին պատճառները։

Հավելված 1․ Մեթոդաբանություն և տվյալների աղբյուրներ

Հաշվարկներ

• Սեպտեմբերի կանխատեսված տարեկան աճ = (1,800 − 1,304) / 1,304 × 100 = 38.0%
• Սեպտեմբերի փաստացի տարեկան աճ = (1,892 − 1,304) / 1,304 × 100 = 45.1%
• Փաստացի աճի և կանխատեսված աճի տարբերություն = 45.1% − 38.0% = 7.1 տոկոսային կետ
• Սեպտեմբերի փաստացի ցուցանիշի տարբերությունը կանխատեսումից = 1,892 − 1,800 = 92 գործարք
• Կանխատեսման համեմատ շեղում = (1,892 − 1,800) / 1,800 × 100 = 5.1%
• 2026 թ. հունվար–սեպտեմբեր փաստացի գործարքներ = 946 + 1,240 + 1,554 + 2,153 + 1,555 + 1,588 + 2,080 + 2,035 + 1,892 = 15,043
• 2025 թ. հունվար–սեպտեմբեր գործարքներ = 493 + 534 + 612 + 570 + 591 + 840 + 945 + 1,059 + 1,304 = 6,948
• Ինը ամսվա տարեկան աճ = (15,043 − 6,948) / 6,948 × 100 = 116.5%
• 2026 թ. հունվար–սեպտեմբեր կանխատեսումների հանրագումար = 920 + 1,250 + 1,580 + 2,100 + 1,450 + 1,550 + 1,700 + 2,000 + 1,800 = 14,350
• Կուտակային կանխատեսման համեմատ շեղում = (15,043 − 14,350) / 14,350 × 100 = 4.8%

Պաշտոնական վիճակագրական տվյալներ

ՀՀ Կադաստրի կոմիտե․ 2026 թվականի սեպտեմբերի անշարժ գույքի շուկայի վերլուծություն։

ՀՀ Կադաստրի կոմիտե․ 2025 թվականի սեպտեմբերի անշարժ գույքի շուկայի վերլուծություն։

ՀՀ Կադաստրի կոմիտե․ անշարժ գույքի շուկայի ամսական վերլուծությունների շտեմարան։

Կանխատեսում և շուկայի համատեքստ

RED Invest Group․ 2026 թվականի սեպտեմբերի կանխատեսումը և մեթոդաբանությունը։

RED Invest Group․ 2026 թվականի առաջին կիսամյակի առաջնային շուկայի վերլուծությունը։

RED Invest Group․ 2026 թվականի երկրորդ կիսամյակի շուկայի միտումները։

Իրավական և իրադարձային համատեքստ

ՀՀ հարկային օրենսգիրք, հոդված 160․ հիփոթեքային վարկի տոկոսների դիմաց եկամտային հարկի վերադարձի դրույթներ։

TOON EXPO․ 2026 թվականի նոյեմբերի 13–15-ի պաշտոնական ուղեցույց։

Տվյալների մշակում, հաշվարկներ և կանխատեսում՝ RED Invest Group
Հեղինակներ՝ Սերժ Նազարյան, Վարդան Էլոյան
Օգտագործված գործիք՝ ChatGPT